LỜI TỰA

Bản thảo tập thơ

LỜI TỰA

 Lê Đăng Mành là tên thật được ký dưới những bài thơ , phú đã đăng trong blog và nhiều trang văn học mạng và tuần báo Giác Ngộ - Bán nguyệt san Văn Hóa Phật Giáo , ông còn có thêm các bút danh khác  Như Thị , Xóm Đùng . Ông sinh ra và lớn lên ở Quảng Trị , vùng đất văn vật ,đã gánh chịu nhiều tàn phá trong thời chiến  tranh cũng như  thiên tai lũ lụt , khí hậu thất thường .

 Sau tập thơ Chiều Đi (NXB Thuận Hóa Huế - in năm 2016 và tái bản trong năm ) Chạm Nguồn Ký Ức là tập thơ thứ hai cuả tác giả  , tựa đề của thi phẩm như đã nói đến nội dung mà tác giả muốn gởi gắm tâm sự cùng người đọc.

 Người ta thường nói , người già hay hoài cổ , nên tác giả Lê Đăng Mành : 

Huơ gậy về chống cửa thềm thơ dại

Ký ức đầu Làng thường trụ trong tim

Góc chợ lều tranh hình dung trở lại

Lối cũ thay rồi thờ thẫn lặng im…

(Nguồn Ký Ức ) 

Trở về ký ức là nhớ lại tuổi thơ , với thời gian đã mất , nhưng những hình ảnh và kỷ niệm thân yêu vẫn tồn tại , con đường quê , ngôi chợ Làng ,Chùa , Giáo đường ...cả tiếng gà gáy , tiếng chuông ngân...và quan trong hơn nữa là tình cảm gia đình , tình nghĩa  xóm giềng gắn bó dù trải qua bể dâu dời đổi:

Đình chợ tre pheo ân tình chan chứa

Lúp xúp tranh sạp khoai sắn bí bầu

Sản phẩm gọi mời đây làng nón lá

Chằm đôi chăm chút bởi sống vì nhau

(Nguồn Ký Ức )

....

Làng tôi nếp cũ u trầm

Đình chùa long phụng mọc mầm yêu thương

Thời gian nhắc- nhịp giáo đường

Mõ chuông thức nẻo vô thường mà chơi

(Nụ Làng)

....

Bồi hồi ngọt giọng gà đưa

Chợt miền tĩnh lặng giao thừa chuông ngân

Đường Làng đệm gót thanh tân

Giục hoa cỏ dậy nghênh xuân cát tường

(Nghênh Xuân )

Xuân vẫn hiền như xưa

Dịu dàng thắp giao thừa

Tịnh an giờ trừ tịch

Nhiệm mầu tiếng chuông đưa

(Xuân)

Chạy giặc chợ đêm thời ác chiến

Cách sông nước nổi phải qua thuyền

Vào sân nghe Mạ sanh em nhỏ

Mừng quá Anh quên mọi nỗi niềm

(Nhập cuộc tử sinh)

Lê Đăng Mành sống ẩn dật ở vùng quê ,xuyên suốt trong tập thơ , cảnh quê nghèo được vẽ ra là một khung cảnh buồn . Nhưng ông vốn thấm nhuần lẽ Đạo , sống bình dị ,an nhiên như một cư sĩ nên dòng thơ của ông cũng trầm lắng , hiền hòa .

 Với vốn sống và trải nghiệm cuộc đời , thông tình đạt lý , thơ ông không oán than bi thảm , không hận đời , trách người , mà cứ như giòng nước sông Ô Lâu  bình thản trôi theo thời gian , qua bốn mùa lưu chuyển : 

Xin cầm lọn nắng ra phơi

Xin xâu gió lại gói hơi hướm người

Xin gom bóng cũ giữa trời

Xin nồng ấm thắm nụ cười tàn đông

(Xin)

Xuân quen về lối cũ

Hãy thanh lọc cõi lòng

Mặc đời dầm mưa lũ

Hiện tại bước thong dong

Xuân đến,đi vô cùng

Giữa vồn vã dửng dưng

Bình thường tâm không động

Thì  cuộc lữ ung dung

(Xuân)

Về đây ngồi múc trăng chơi

Và gông gió lại cầm hơi thở trồng

Tiếc chi mấy lọn tang bồng

Mà hâm ký ức cho mòn mỏi đau

Bất ngờ cưỡi ngọn bể dâu

Mới hay mây nước bắc cầu tử sinh

Chợt nghe sương dậy lặng thinh

Lên ôm mây ngủ gọi mình …về quê

(Quê!) 

Từ nay liễu nghĩa tâm nguồn 

Buông từ hạt bụi đong lường hơn thua 

Tị hiềm ganh ghét,phân bua ! 

Thỏng tay quăng bỏ vén xua mây mù

(Thệ Nguyện )

Thơ là tình cảm , nỗi niềm, người làm thơ mượn chữ nghĩa để thăng hoa cảm xúc , để làm đẹp cho đời sống tâm linh vốn đã quá èo uột , muộn phiền giữa đời sống thực tế trần trụi này.

Làm thơ không dễ , để có một tác phẩm hay lại càng khó hơn.

Tác giả cũng đã từng lạc vào trận đồ chữ nghĩa , băn khoăn , khắc khoải khi đối diện với quá khứ và hiện tại .

 Và ,tuy tựa đề tập thơ là “Chạm Nguồn Ký Ức” nhưng trong tác phẩm cũng có nhiều bài  nói về thực tại xã hội đương thời.Phải chăng tác giả muốn nói (và chúng ta ai cũng biết ) rồi thì cùng với thời gian trôi qua , tất cả đều là ký ức và con người ai cũng phải ra đi vĩnh viễn . Chỉ còn ở đây những dòng thơ tâm tình lắng đọng , buồn vui : 

Câu từ đâu dễ ung dung

Đêm ngày bút quẹt dửng dưng giấy nhìn

Ý vô tư ngoảnh cầu xin

Múc trong thăm thẳm gói thinh lặng về

(Trồng Thơ)

Tôi không khẳng định tất cả những bài trong tập thơ đều hay vì còn dựa vào sự thẩm định của độc giả , nhưng chắc không mấy ai phủ nhận những câu thơ với ngôn từ diễn tả những hình ảnh đẹp như thế này :

Mây ngái ngủ bước mơ màng

Ngọn bấc hớt hải né làn đông phong

Mùa reo hơi thở ấm nồng

Lùa cơ hàn chạy un ngồng cải giêng

.... 

Xuân nheo mi mỉm cười

Vỗ về cửa tả tơi

Mắt thương nhìn hoan hỷ

Bình yên đến muôn người

(Xuân ) 

Đông ngúng nguẩy bỏ đi rồi

Xả thiền Dơi hé mắt cười thậm thâm

Sương ôm Mai ngủ trầm ngâm

Đất ăn no nắng thức mầm gọi xuân

(Nắng Xuân)

Vớt lọn đông phong

Lả lướt bên song

Gói Hương tinh khiết

Thả cửa thư phòng

(Gió Xuân)

Và còn nhiều , nhiều lắm ...tác giả đã nhân cách hóa những vật tầm thường để tạo ra nhiều câu thơ hay và đẹp , những con chữ có hồn ,tạo nên một phong cách riêng cuả thơ Lê Đăng Mành !

      Xin mời quý độc giả bước vào cõi thơ Lê Đăng Mành , chạm vào ký ức , chạm vào tâm tình của Tác Giả .

Washington 12/12/2018

NHÃ MY

Bìa sau

ĐỌC TẬP THƠ “CHẠM NGUỒN KÝ ỨC”

Lời bình  Châu Thạch

ĐỌC TẬP THƠ “CHẠM NGUỒN KÝ ỨC” của LÊ ĐĂNG MÀNH

Ký ức là gì? Đó là toàn bộ thông tin tiếp nhận được trong cuộc sống mà bộ não con người lưu trữ được. Dòng sông ký ức là gì? Đó là những hoài niệm về một con sông gắn bó với cuộc đời mình. Hiểu theo nghĩa bóng, dòng sông ký ức còn là những kỷ niệm dài theo năm tháng, tuần tự hiện về trong tâm trí của ta. Đọc tựa đề tập thơ “Chạm Nguồn Ký Úc” của Lê Đăng Mành, ta hiểu ngay nhà thơ đã quay về quá khứ, đi trên dòng sông ký ức của mình, để linh hồn chạm vào những kỷ niệm xưa, để tơ lòng rung dộng phát tiết thành thơ.

Mỗi con sông có một nguồn phát xuất khác nhau và mỗi con người cũng sinh ra, lớn lên khác nhau nên có một dòng  tâm tình  và một nguồn ký ức riêng biệt. Vậy hãy xem nguồn ký ức của Lê Đăng Mành :

Huơ gậy về chống cửa thềm thơ dại

Ký ức đầu làng thường trụ trong tim

Góc chợ lều tranh hình dung trở lại

Lối cũ thay rồi thờ thẫn lặng im…

(Nguồn Ký Ức)

Nhà thơ viết về những kỷ niệm nơi quê hương yêu dấu của mình.  Hình ảnh ngày xưa “thường trụ” nghĩa là ở ngay trong con tim, không di dịch, không phai mờ. Nhà thơ trở về với những kỷ niệm thân yêu đó như để tâm hồn trôi ngược dòng sông ký ức về đến cội nguồn của nó, là nơi của những tháng ngày sinh ra và lớn lên ở đó, có đầu làng, có góc chợ, có lều tranh, không còn nguyên như cũ, nhưng hình ảnh ấy của năm xưa thì vẫn còn nguyên như cũ ở tâm hồn.

Lê Đăng Mành đang ở trên chính quê hương mình, tất nhiên nhà thơ phải quay về chốn xưa bằng những hoài niệm trong tâm trí. Cái tâm trí đó phải gánh chịu trầm luân, hệ luy của cuộc đời qua năm tháng. Vì vậy nhà thơ quay về quá khứ  bằng con tim như còn phiêu dạt của mình:

Tìm tôi giữa bó rong rêu

Nửa còn phiêu dạt cứ lều bều trôi

Nửa trầm luân thở đứt hơi

Gộp hai nửa lại thành ngoi ngóp mình

(Khai Lời)

Chính sự trở về cội nguồn với con tim còn phiêu dạt đó đã làm cho thơ chất chưá đầy tình yêu quá khứ,  đầy nỗi nhớ thương, đầy kỷ niệm thân thương, êm đềm  ở chốn cội nguồn của một thời gian dĩ vãng trong đời.

Tất nhiên kỷ niệm của một đời người không gì khác hơn là quê hương,là Cha Mẹ, Anh Em và những biến động thời cuộc. Vấn đề là những điều ấy đã biến thành thơ và tiếng thơ có gây nhiều cảm xúc hay không?

Thơ Lê Đăng Mành thật là tha thiết, cái tha thiết của một người có tâm hồn và có cả tấm lòng. Tâm hồn của tác giả dâng trọn cho thơ và tấm lòng của tác giả dâng trọn cho quê hương. Với Lê Đăng Mành, quê hương không chỉ là “chùm khế ngọt” mà còn những quả đắng, kể cả quả đau thương :

Nặn ký ức giọt điêu tàn

Hạ nức nở đệm khúc bàng hoàng đau

Thu bòn chi vũng bể dâu

Dận đông nhầy nhụa quệt màu tang thương!

(Mùa Đau)

Cái “Mùa Đau” trong ký ức của tác giả đã đẩy đưa cuộc đời như chiếc lá trôi theo dòng phù sa ra sông lớn:

Phù sa ngơ ngẩn chạy ra đồng

Tội lá buông tay níu cội nguồn

Mây ước ao về làm sóng quẫy

Đâu ngờ khi chết cũng thành sông

(Về Nguồn)

Thơ Lê Đăng Mành là thế, ta tìm trong “Chạm Nguồn Ký Ức” tiếng thơ êm đềm  không chỉ để mộng mơ về quá khứ, mà từ thơ ta cảm nhận được những điều huyền nhiệm  của suy tư chất chứa trong ẩn dụ  thơ. Chiếc lá buông tay vẫn rụng về cội ,mây cũng vậy luôn ao ước về làm “sóng quẫy”, nhưng đâu hay mình và nước là một ,bởi khi hóa thân cũng là sông.

Chạm vào nguồn ký ức là chạm vào con sông đang chảy với biết bao ghềnh thác. Lê Đăng Mành cũng vậy, nhà thơ phải đi ngược về nguồn của đời mình, và ta thấy con thuyền trôi trên dòng sông ký ức của nhà thơ có biết bao nhiêu là chòng chành. Sinh ra và lớn lên tại một miền quê, phải chứng kiến sự đói nghèo, phải chịu sự khắc nghiệt của thiên tai, phải đội bom đạn trên đầu để sống, nhà thơ đã lột tả hết trong “Chạm Nguồn Ký Ức” để ai đi vào đó, được cảm nhận sâu xa những dòng đời của một thế hệ hứng chịu gian lao.

Thế nhưng trong “Chạm Nguồn Ký Ức” ta tìm thấy một niềm tin chân lý trong tâm hồn tác giả. Nhà thơ đã hòa nhập mình vào trong nẻo đi, về của Phật pháp. Cái tâm vô ưu không những chỉ thường trụ trong linh hồn nhà thơ, mà từ đó loan ra “giữa biền bãi quê”, “giữa hương lúa bờ đê”, để nhà thơ an trú trên chính quê hương, ngày tu thân, đêm làm thơ dưới “Hiên Lãm Nguyệt” của mình:

Sương mai lấp lánh hương Thiền

Pháp thân hiển hiện giữa biền bãi quê

Lừng thơm hương lúa bờ đê

Sen thuần khiết nở buông mê nhẹ hều

(Phật Về)

Đọc “Chạm Nguồn Ký Ức” của Lê Đăng Mành, chắc chắn mỗi chúng ta cũng sẽ chạm nguồn ký ức của chính mình. Bởi vì thơ Lê Đăng Mành là tâm tư của ông nhưng chất chứa trong đó, thú vui và cả thú đau thương hứng chịu một đời mà không ai trong ta không từng trải nghiệm.

Kết lại, đọc thơ “Chạm Nguồn Ký Ức” của Lê Đăng Mành giống như uống rượu giữa đồng, đầy nhạc, đầy thơ, ngạo nghễ, suy tư và lãng mạn đến vô cùng:

Uống giữa đồng nghêu ngao vài khúc nhạc

Mặc kệ đời tráo trở hoặc gian tham

Nghễu nghện ca ngâm giữa trời bát ngát

Vỗ thau mà hát cuộc rượu chưa tàn!

(Cuộc rượu chưa tàn)

***

Lời bình  Châu Thạch